Chodzik, pchacz, skoczek czy szelki? Co naprawdę pomaga dziecku?

Dziecko zaczyna podciągać się przy kanapie, przesuwa krzesło po salonie i z dumą robi pierwszy chwiejny krok bokiem. Wtedy ktoś z rodziny rzuca: „Kupcie chodzik, szybciej pójdzie”. Brzmi znajomo? Problem w tym, że nauka chodzenia nie działa jak trening na sprzęcie. Dziecko nie potrzebuje urządzenia, które zrobi ten etap za nie. Potrzebuje czasu, podłogi, swobody, stabilnych mebli, obecności dorosłego i możliwości popełniania małych, bezpiecznych błędów.

Pchacz, jeździk czy chodzik-zabawka mogą dać dziecku frajdę. Mogą zachęcić do ruchu. Ale nie powinny być traktowane jako „przyspieszacz chodzenia”. I właśnie od tego rozróżnienia warto zacząć, zanim wrzucisz taki produkt do koszyka.

Jeśli szukasz konkretnych produktów, sprawdź kategorię jeździki i chodziki dla dzieci. A jeśli chcesz najpierw zrozumieć, czym różnią się chodzik, pchacz, skoczek i szelki do nauki chodzenia, zostań chwilę przy tym artykule.

Chodzik to nie zawsze to samo

W rozmowach rodziców słowo „chodzik” oznacza różne rzeczy. Jedni mają na myśli klasyczny chodzik z siedziskiem, w którym dziecko siedzi i odpycha się nogami. Inni mówią tak o pchaczu, który maluch prowadzi przed sobą. Jeszcze inni wrzucają do tej samej grupy skoczki, szelki do nauki chodzenia i jeździki.

A to są zupełnie różne produkty.

• Chodzik z siedziskiem - dziecko siedzi w środku i przemieszcza się, odpychając nogami.
• Pchacz - dziecko stoi za zabawką i pcha ją przed sobą.
• Jeździk - dziecko siedzi na pojeździe i odpycha się nóżkami.
• Skoczek - dziecko odbija się w pozycji podpartej lub zawieszonej.
• Szelki do nauki chodzenia - dorosły częściowo prowadzi dziecko, trzymając je za uprząż.

I teraz najważniejsze: z punktu widzenia rozwoju ruchowego te rzeczy nie są sobie równe. Inaczej działa pchacz-zabawka, inaczej jeździk, a jeszcze inaczej klasyczny chodzik z siedziskiem.

Dlaczego fizjoterapeuci nie lubią klasycznych chodzików?

Klasyczny chodzik z siedziskiem wygląda kusząco. Dziecko jest w pionie, przemieszcza się po pokoju, ma przed sobą panel z zabawkami, rodzic widzi zadowolenie. Tylko że ten obraz bywa mylący.

W takim chodziku maluch nie uczy się chodzić w naturalny sposób. Nie musi samodzielnie kontrolować całego ciała, ćwiczyć równowagi, upadać na pupę, wracać do stania, przenosić ciężaru z nogi na nogę tak, jak robi to podczas normalnego rozwoju. Często odpycha się palcami, przyjmuje nienaturalną pozycję i przemieszcza się szybciej, niż pozwalałyby mu aktualne umiejętności.

Do tego dochodzi kwestia bezpieczeństwa. Dziecko w chodziku potrafi bardzo szybko znaleźć się przy schodach, progu, kuchennych szafkach, kablach, gorącym kubku albo stole, z którego coś można ściągnąć. Dorosłemu wydaje się, że ma chwilę kontroli. Maluch potrafi udowodnić coś przeciwnego w kilka sekund.

Dlatego klasycznego chodzika z siedziskiem nie warto traktować jako pomocy w nauce chodzenia. Jeśli w ogóle pojawia się w domu, powinien być używany bardzo ostrożnie, krótko i wyłącznie pod stałym nadzorem. A jeśli masz wątpliwości, szczególnie przy dziecku z opóźnionym rozwojem ruchowym, napięciem mięśniowym albo asymetrią, lepiej zapytać pediatrę lub fizjoterapeutę dziecięcego.

A pchacz? Zabawka, nie trener chodzenia

Pchacz jest inną kategorią. Dziecko nie siedzi w środku, tylko stoi za zabawką, trzyma uchwyt i próbuje ją prowadzić. To bardziej przypomina naturalne chodzenie przy podparciu, ale nadal nie oznacza, że pchacz „uczy chodzić”.

Najrozsądniej myśleć o nim jak o zabawce ruchowej. Może zachęcić dziecko do aktywności, dać mu frajdę, pomóc w zabawie w prowadzenie czegoś przed sobą. Nie powinien jednak zastępować swobodnego ruchu na podłodze, raczkowania, podciągania się przy meblach i samodzielnych prób stania.

W naszym sklepie rodzice często pytają: „Czy pchacz pomoże dziecku szybciej chodzić?”. Uczciwa odpowiedź brzmi: nie kupuj go po to, żeby przyspieszyć chodzenie. Kup go wtedy, gdy dziecko jest już na etapie wstawania, interesuje się pchaniem przedmiotów i chcesz dać mu bezpieczniejszą alternatywę dla przesuwania krzesła przez pół salonu.

Co zrobić, jeśli dziecko samo pcha krzesło po salonie?

Maluch odkrywa, że krzesło, pudełko albo kosz na zabawki da się przesunąć. Chwyta, pcha, śmieje się i idzie. Rodzic z jednej strony jest zachwycony, z drugiej widzi, że krzesło może odjechać za szybko, przewrócić się albo wjechać w ścianę.

W takiej sytuacji pchacz może mieć sens. Nie jako sprzęt terapeutyczny. Jako stabilniejsza, bardziej przewidywalna zabawka do prowadzenia.

Warto jednak sprawdzić trzy rzeczy:

• czy dziecko samo podciąga się do stania i chce prowadzić przedmioty;
• czy pchacz nie odjeżdża zbyt szybko po podłodze;
• czy dziecko nie wisi całym ciężarem na rączce, tylko próbuje pracować nogami.

Jeśli pchacz ucieka do przodu, maluch się za nim „ciągnie”, a zabawa wygląda jak gonienie własnej równowagi, lepiej zrobić przerwę. Dziecko nie traci niczego ważnego. Chodzenia i tak nauczy się po swojemu.

Skoczek i szelki do nauki chodzenia - dlaczego tu trzeba ostrożniej?

Skoczki wyglądają zabawnie, bo dziecko odbija się, śmieje i ma dużo bodźców. Problem w tym, że taka pozycja potrafi mocno obciążać ciało, szczególnie gdy maluch nie jest jeszcze gotowy na dłuższe przebywanie w pionie. Dodatkowo skakanie na palcach nie jest tym samym, co nauka stabilnego stania i chodzenia.

Szelki do nauki chodzenia też są kuszące. Rodzic mniej się schyla, dziecko „idzie”, wszyscy mają poczucie postępu. Tylko że maluch nie uczy się wtedy w pełni samodzielnej kontroli równowagi. Część pracy wykonuje dorosły, który trzyma dziecko od góry.

Czy to znaczy, że każdy taki produkt jest zły zawsze i w każdej sytuacji? Nie. Ale warto zachować zdrowy dystans. Skoczek, szelki czy chodzik nie są konieczne do nauki chodzenia. Jeśli już się pojawiają, powinny być krótkim dodatkiem, a nie codziennym „treningiem”.

Jak wybrać pchacz lub jeździk, jeśli mimo wszystko chcesz go kupić?

Jeśli decyzja zapadła, wybieraj świadomie. Nie po największej liczbie melodyjek i nie po tym, że produkt wygląda efektownie na zdjęciu. Najpierw stabilność, dopasowanie do dziecka i sposób używania.

Przy pchaczu zwróć uwagę na stabilność

Pchacz powinien mieć solidną podstawę i nie powinien przewracać się przy lekkim nacisku. Dobrze, jeśli koła nie jadą zbyt szybko po panelach. Maluch nie powinien czuć, że zabawka ucieka mu spod rąk.

Przy jeździku sprawdź wysokość siedziska

Dziecko musi swobodnie dotykać stopami podłoża. Jeśli siedzi za wysoko i ledwo dosięga palcami, zabawa będzie niewygodna i mniej bezpieczna. Jeździk ma dawać kontrolę, a nie wymuszać balansowanie.

Przy modelach 2 w 1 patrz na oba tryby

Chodzik-jeździk 2 w 1 brzmi praktycznie, ale warto sprawdzić, czy obie funkcje mają sens. Czy pchacz jest stabilny? Czy jeździk ma dobrą wysokość? Czy zmiana trybu nie jest uciążliwa?

Przy zabawkach interaktywnych nie przesadzaj z bodźcami

Dźwięki, przyciski i światełka są atrakcyjne, ale nie powinny być jedyną wartością zabawki. Jeśli dziecko bardziej naciska panel niż faktycznie się porusza, pchacz staje się po prostu grającą konsolą na kółkach.

Jak dawkować zabawę pchaczem, jeździkiem albo skoczkiem?

Krótko. I bez presji.

Kilka minut zabawy pchaczem wystarczy, zwłaszcza na początku. Dziecko nie musi „ćwiczyć chodzenia” przez pół godziny. Jeśli chce wrócić na podłogę, raczkować, bawić się klockami albo wspinać przy kanapie, to też jest wartościowy ruch.

Warto trzymać się prostej zasady: sprzęt ma być dodatkiem, nie głównym planem dnia. Najwięcej dobrego dla rozwoju ruchowego daje dziecku swoboda: mata, dywan, bezpieczna podłoga, stabilne meble, czas i obecność dorosłego.

Nie ma potrzeby robić z salonu sali treningowej. Dziecko naprawdę wie, co robi, kiedy po raz dziesiąty podciąga się przy tej samej kanapie.

Produkty z naszej oferty, które pasują do tego tematu

Jeśli po tym wszystkim nadal myślisz: „okej, chcę coś takiego, ale rozsądnie”, zacznij od kategorii jeździki i chodziki dla dzieci. Znajdziesz tam produkty do zabawy ruchowej, prowadzenia, odpychania się i pierwszych samodzielnych wypraw po pokoju.

Nie traktuj ich jednak jako jednej grupy. Każdy produkt odpowiada na trochę inną potrzebę.

• Smily chodzik-jeździk 2 w 1 - jeśli szukasz jednej zabawki, która łączy funkcję prowadzenia i jazdy.
• MegaBloks CAT pojazd jeździk - jeśli dziecko stabilnie siedzi, lubi pojazdy i chce odpychać się nóżkami.
• S&B chodzik dla dzieci - jeśli szukasz klasycznego chodzika-zabawki do prowadzenia przed sobą.
• Pchacz Kaczka - jeśli chcesz prostą pchankę, która zachęca dziecko do ruchu bez rozbudowanego panelu.

Jeśli kompletujesz prezent na roczek, możesz dorzucić też coś spokojniejszego do zabawy na podłodze: sorter kształtów, zabawkę sensoryczną albo produkt z kategorii dla najmłodszych. Ruch jest ważny, ale dziecko potrzebuje też spokojnej eksploracji rękami, wzrokiem i dotykiem.

Szybkie porównanie: co do czego?

Najuczciwsza odpowiedź dla rodzica

Jeśli pytasz: „co kupić, żeby dziecko szybciej chodziło?”, odpowiedź brzmi: nic nie trzeba kupować. Dziecko potrzebuje czasu, przestrzeni i możliwości ruchu.

Jeśli pytasz: „co kupić, żeby dziecko miało fajną zabawkę ruchową?”, wtedy pchacz, jeździk albo model 2 w 1 mogą mieć sens. Pod warunkiem, że wybierzesz je świadomie, dopasujesz do etapu dziecka i nie będziesz traktować jak obowiązkowego sprzętu rozwojowego.

Naszym zdaniem najlepszy zakup to taki, który daje dziecku radość, a rodzicowi nie odbiera rozsądku. Zobacz dostępne jeździki i chodziki dla dzieci, porównaj funkcje i wybierz zabawkę jako dodatek do naturalnej aktywności malucha - nie jako skrót w nauce chodzenia.